Pierre van Vliet: ‘Het Leefomgevingskompas daagt je uit om verder te kijken dan alleen de wet- en regelgeving rond het gebouw.’

leefomgevingskompas oudenbosch woningen
21 okt 2026  •  4 min leestijd

Het Leefomgevingskompas helpt om ambities te benoemen voor de woningen en de directe omgeving (leefomgeving) en te vertalen naar concrete keuzes in projecten. Bij de ontwikkeling van acht woningen in Oudenbosch werd het kompas ingezet om te onderzoeken welke ambities er naast biobased en circulair bouwen nog meer waren. Dat leverde nieuwe inzichten op over gezondheid, sociale interactie en de functie van de woningen voor toekomstige bewoners. 

De ambitie: meer dan biobased bouwen 

Bij de ontwikkeling van acht woningen in Oudenbosch lag de ambitie om ervaring op te doen met biobased bouwen. Vanuit Aveco de Bondt werd voorgesteld om het Leefomgevingskompas (LOK) in te zetten en breder naar de leefomgeving te kijken. Aan de hand van de verschillende thema’s binnen het LOK verkende het team wat belangrijk is voor het project en hoe ver het projectteam daarin wil gaan: voldoen aan de wettelijke eisen, een stap extra zetten of echt koploper zijn met vernieuwende oplossingen. "De vraagstelling was breed en het Leefomgevingskompas paste daar goed bij en maakte het concreet", vertelt Pierre van Vliet. Zo werd de ambitie breder getrokken dan duurzame bouwmaterialen en werd gezondheid ook nadrukkelijk meegenomen in de ontwikkeling. 

Het inzicht: ruimte voor gezondheid en ontmoeting 

Door de thema's van het Leefomgevingskompas systematisch te bespreken, kwamen onderwerpen naar voren die eerder minder aandacht kregen. Naast biobased en circulair bouwen ging het gesprek ook over sociale interactie, gezondheid, binnenklimaat en klimaatbestendigheid. 

Zo ontstond ook het idee om de buitenruimte minder strikt op te delen in privétuinen, zodat bewoners elkaar makkelijker kunnen ontmoeten. Ook kwam er meer aandacht voor de invloed van bouwmaterialen op de gezondheid, bijvoorbeeld door kritisch te kijken naar bepaalde lijmsoorten. Daarnaast werd besproken wat dampopen bouwen kan betekenen voor het binnenklimaat. Doordat ambities vroeg in het ontwerpproces duidelijk worden, ontstaat de mogelijkheid om deze integraal af te wegen en als opdrachtgever bewust en gericht keuzes te maken. 

“Door de leefomgeving systematisch te analyseren met behulp van het LOK, waarbij in dit project de woningen en de directe omgeving centraal stonden, werd duidelijk wat het team met het project wilde bereiken. Tegelijkertijd werd de blik verbreed, met als ambitie om toekomstbestendige woningen te creëren.” 

De keuze: van nieuwe inzichten naar ontwerpafwegingen 

De inzichten uit het Leefomgevingskompas brachten nieuwe ambities iin het ontwerpproces. Waar de focus eerst vooral lag op biobased en circulair bouwen, werd ook de inrichting van de buitenruimte belangrijk. Zo kreeg de architect de vraag mee om te onderzoeken hoe de ruimte rondom de woningen ontmoeting tussen bewoners kan stimuleren. Daarnaast werd bij de materiaalkeuze nadrukkelijker gekeken naar gezondheid, bijvoorbeeld door alternatieven voor bepaalde lijmsoorten te onderzoeken. 

Volgens Pierre helpt het kompas om bewust te bepalen waar je verder wilt gaan dan de wettelijke eisen. Het project hoeft niet op ieder thema koploper te zijn, maar het is wel belangrijk om te kiezen waar extra ambitie waarde toevoegt voor de uiteindelijke bewoners. 

De meerwaarde: anders kijken naar de functie van een gebouw 

Volgens Pierre zit de kracht van het Leefomgevingskompas vooral in het bewustwordingsproces dat het op gang brengt. Het helpt om al vroeg in het project stil te staan bij wat een gebouw kan betekenen voor zijn omgeving en gebruikers. Zonder het kompas waren bepaalde onderwerpen mogelijk pas later of niet aan bod gekomen. Dat merkte hij ook bij de opdrachtgever, die door de gesprekken anders naar het bouwen ging kijken. "Het gaat niet alleen om stenen stapelen. Een gebouw heeft een rol en een functie in de leefomgeving. Het doet iets met mensen." 

Het Leefomgevingskompas helpt om verder te kijken dan alleen de oorspronkelijke opgave. Het helpt bewustere keuzes te maken voor een gezonde en toekomstbestendige leefomgeving.

Meer weten over dit verhaal? Vraag het onze experts!

Consultant III • Gebouw & Leefklimaat Pierre Van Vliet

pvvliet@avecodebondt.nl
+31 6 106 56 736